- وین. فوریه 1865 میلادی -
از کتاب سفر نامه ی پولاک "ایران و
ایرانیان " . نوشته ی " یاکوب ادوارد پولاک "
...
" دکتر پولاک " عملا معلم طب و جراحی بود ، ولی خودش سمت ِ خویش
را دواسازی نوشته است . ظاهرا استخدام او هم به عنوان معلم دواسازی یا حکمت ، که
مجموعه ی معلومات طبی آن عصر بوده ، صورت گرفته است .
...
در ضمن ِ جنگ ایران و انگلیس ، شاه یک بار با خشم ِ بسیار فریاد کشید :
" وای اگر پای این فرنگی ها به مملکت من
نرسیده بود، مااز همه ی این گرفتاری ها خلاص بودیم ؛ا ما حالا که فرنگی ها
متاسفانه به زور آمده اند ، تا آنجا که بتوانم از آنها استفاده خواهم کرد ."
...
عباس میرزا ، پسرِ فتحعلیشاه که به عنوان یک
اصلاح طلب مشهور است ، با موافقت ِ دولت انگلستان ، چندتن از صاحب منصبان ِ انگلیس
را به عنوان مربی قشون به خدمت پذیرفت .
...
تعدادی از جوانان ایرانی به انگلستان فرستاده شدندتا در آنجا به تحصیل
بپردازند . یکی از آنان موسوم به " میرزا بابا" ، پس از بازگشت طبیب
مخصوص "محمد شاه " شد . یکی دیگر یعنی " میرزا جعفر خان " یک
کتاب درسی خوب در جبر و حساب نوشت و دو بار، به سفارت ایران به لندن رفت .
...
در دوره ی سلطنت ِ " محمد شاه " و" حاج میرزا آقاسی "
که گوش به فرمان ِ روس ها بود هنگامی که گرفتاری های هرات پیش آمد، افسران ِ
انگلیسی خدمت را ترک کردند و به جای آنها فرانسوی
های بیشتری را به مملکت خواندند که سرتیپ " فریه " از شمار آنان بود .
با بی برنامه گی و بی هدفی ِ دولت آن زمان ، اروپایی ها درست مانند زرافه
ها و فیل ها به این درد می خوردند که به معرض نمایش گزارده شودند ؛ حقوق های گزاف
می گرفتند ،اما خدمات آنان به هیچ وجه مورد استفاده قرار نمی گرفت ."
